INDEKSY HASEŁ FILOZOFICZNEGO ZOO

 

Zbiór „Filozoficzne Zoo” przeszukiwać można według następujących kluczy:

Indeksy będą uzupełnianie wraz z publikacją kolejnych zwierząt filozoficznych.

 


 

ZWIERZĘTA

ameba: ameba Poppera

byk: byki, konie i lwy Ksenofanesa

chart: charty Hume’a

giez: giez Sokrates

indyk: kurczak Russella

jeż: jeże i lisy Berlina

kaczka: kaczko-zając Wittgensteina

kogut: kogut Diogenesa

koń: konie Platona, koń Arystotelesa, wróble i koń Rawlsa, byki, konie i lwy Ksenofanesa

kot: kot Schrödingera

krokodyl: krokodyl Eubulidesa

kruk: kruki Hempela

królik: króliki Quine’a

kurczak: kurczak Russella

lew:  byki, konie i lwy Ksenofanesa, lew Wittgensteina

lis: jeże i lisy Berlina

łabędź: łabędzie Poppera

małpa: małpy Borgesa

motyl: motyl Lorenza

mrówka: mrówka Putnama, pszczoły, mrówki i pająki Bacona, mrówka Demokryta

mucha: muchy Wittgensteina

nietoperz: nietoperz Nagela, nocne zwierzę Arystotelesa

osioł: osioł Buridana

pająk: pszczoły, mrówki i pająki Bacona

panda: panda Heraklita

panga: panga Heraklita

pies: pies Chryzypa, pies Diogenes

pszczoła: pszczoły, mrówki i pająki Bacona

sowa: nocne zwierzę Arystotelesa

świnia: świnie Milla, świnie Protagorasa

wąż: wąż Nietzschego

wiewiórka: wiewiórka Jamesa

wilk: wilki Hobbesa

wół: wół Tomasz

wróbel: wróble i koń Rawlsa

zając: kaczko-zając Wittgensteina

żaby: żaby Eubulidesa

żółw: żółw Zenona

żuk: żuk Wittgensteina

 


 

FILOZOFOWIE

Arystoteles: koń Arystotelesa, nocne zwierzę Arystotelesa, żółw Zenona

F. Bacon: pszczoły, mrówki i pająki Bacona, kurczak Russella

H. Bergson: żółw Zenona

G. Berkeley: kot Schrödingera

I. Berlin: jeże i lisy Berlina

J. L. Borges: małpy Borgesa

J. Buridan: osioł Buridana

Chryzyp z Soloi: pies Chryzypa

Diogenes z Synopy: kogut Diogenesa, pies Diogenes

Eubulides z Miletu: żaby Eubulidesa, krokodyl: krokodyl Eubulidesa

C. G. Hempel: kruki Hempela

Heraklit z Efezu: panda Heraklita, panga Heraklita

T. Hobbes: wilki Hobbesa

D. Hume: charty Hume’a, łabędzie Poppera

W. James: wiewiórka Jamesa

Ksenofanes z Kolofonu: byki, konie i lwy Ksenofanesa

E. Lorenz: motyl Lorenza

Mikołaj z Kuzy (Kuzańczyk): nocne zwierzę Arystotelesa

J. S. Mill: świnie Milla

T. Nagel: nietoperz Nagela

F. Nietzsche: wąż Nietzschego

Platon: konie Platona, kogut Diogenesa

K. R. Popper: ameba Poppera, łabędzie Poppera, kurczak Russella

Protagoras z Abdery: świnie Protagorasa

H. Putnam: mrówka Putnama

W. V. Quine: króliki Quine’a

J. Rawls: wróble i koń Rawlsa

B. Russell: kurczak Russella

E. Schrödinger: kot Schrödingera

Sokrates: giez Sokrates, kogut Diogenesa, świnie Protagorasa

Tomasz z Akwinu: wół Tomasz

L. Wittgenstein: kaczko-zając Wittgensteina, lew Wittgensteina, muchy Wittgensteina, żuk Wittgensteina

Zenon z Elei: żółw Zenona

 


 

OBSZARY FILOZOFII

estetyka:

etyka: konie Platona

filozofia języka: mrówka Putnama, małpy Borgesa, kogut Diogenesażuk Wittgensteina

filozofia nauki: ameba Poppera, kot Schrödingera, kurczak Russella

filozofia religii:

filozofia społeczna:

filozofia umysłu: nietoperz Nagelażuk Wittgensteina

logika: żółw Zenona

ontologia: kot Schrödingera, małpy Borgesa, panda Heraklita, żółw Zenona

teoria poznania: ameba Poppera, mrówka Putnama, nietoperz Nagela, wąż Nietzschego, nocne zwierzę Arystotelesa, kurczak Russella

 


 

ZAGADNIENIA I POJĘCIA FILOZOFICZNE

akt obserwacji: kot Schrödingera

antropomorfizm:

aporie: żółw Zenona

bogowie:

byt: żółw Zenona

cynicy: kogut Diogenesa

czas: żółw Zenona

człowieczeństwo: konie Platona

dążenie do doskonałości: konie Platona

dedukcja:

definicja: kogut Diogenesa

demokracja:

determinizm: kot Schrödingera

dialektyka: żółw Zenona

doświadczenie: ameba Poppera

dusza: konie Platona

dystans poznawczy: ameba Poppera

eleaci: żółw Zenona

ekonomia:

eksperyment myślowy: kot Schrödingera

empiryzm:

ewolucja:

gry językowe:

fizyka kwantowa: kot Schrödingera

forma:

gra językowa: żuk Wittgensteina

idea:

indukcja: kurczak Russella

intencjonalność: mrówka Putnama

intencja reprezentowania: mrówka Putnama

jedność: żółw Zenona

język: małpy Borgesa, kogut Diogenesażuk Wittgensteina

krytyczna postawa: ameba Poppera

logika:

losowość: kot Schrödingera, małpy Borgesa

materia:

metoda prób i błędów: ameba Poppera

nauka: kurczak Russella

niebyt: żółw Zenona

nieskończoność: małpy Borgesa, żółw Zenona

niezmienność: żółw Zenona

obiektywizm: kot Schrödingera

obserwator: kot Schrödingera

odniesienie przedmiotowe: mrówka Putnama

olśnienie: nocne zwierzę Arystotelesa

oślepienie: nocne zwierzę Arystotelesa

oznaczanie: mrówka Putnama

paradoks: żółw Zenona

poglądy: wąż Nietzschego

poznanie: ameba Popperamrówka Putnama, nietoperz Nagelanocne zwierzę Arystotelesa, wąż Nietzschego

pragmatyzm:

prawda: nocne zwierzę Arystotelesa

prawdopodobieństwo: kot Schrödingera, małpy Borgesa

przestrzeń: żółw Zenona

przypadek: mrówka Putnamamałpy Borgesa

reguły gry:

religie:

reprezentacja: mrówka Putnama

rozum: konie Platona

rozumowanie: kurczak Russella

równowaga ekonomiczna:

ruch: żółw Zenona

spacjalizacja: żółw Zenona

spekulacja:

społeczeństwo:

sprzeczność: żółw Zenona

system:

świadomość: nietoperz Nagela

umysł:

uprzestrzennienie:

wariabilizm: panda Heraklita

wariacje z powtórzeniami: małpy Borgesa

weryfikacja: kurczak Russella

wiedza: kurczak Russella

wielość: żółw Zenona

zasada dyferentyzmu:

zakres znaczenia: kogut Diogenesa

zdrowy rozsądek: kurczak Russella

złudzenie: żółw Zenona

zmiana: panda Heraklita, żółw Zenona

znaczenie: żuk Wittgensteina

zmysły: żółw Zenona

zwierzęca natura: konie Platona

 


 

LITERATURA

Arystoteles, Fizyka, przeł. K. Leśniak, PWN, Warszawa 2010.

Arystoteles, Metafizyka, przeł. K. Leśniak, PWN, Warszawa 2013.

H. Bergson, Myśl i ruch. Dusza i ciało, przeł. P. Beylin, K. Błeszyński, PWN, Warszawa 1963.

G. Berkeley, Traktat o zasadach ludzkiego poznania, przeł. J. Salamon, Zielona Sowa, Kraków 2005.

J. L. Borges, The Total Library, [w:] J. L. Borges, The Total Library. Non-fiction 1922-1986, ss. 214-216, Penguin Books, London 2001.

J. L. Borges, Biblioteka Babel, [w:] J. L. Borges, Fikcje, ss. 90-102, przeł. A. Sobol-Jurczykowski, S. Zembrzuski, Prószyński i S-ka, Warszawa 2003.

Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, przeł. I. Kosińska, K. Leśniak, W. Olszewski, B. Kupisa, PWN, Warszawa 2011.

L. Lederman, C. Hill, Zrozumieć niepojęte. Fizyka kwantowa i rzeczywistość, przeł. U. i M. Seweryńscy, Prószyński i S-ka, Warszawa 2013.

Heraklit z Efezu, Zdania, przeł. A. Czerniawski, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2005.

G.S. Kirk, J.E. Raven, M. Schofield, Filozofia przedsokratejska – studium krytyczne z wybranymi tekstami, przeł. J. Lang, PWN, Warszawa 1999.

Mikołaj z Kuzy, O oświeconej niewiedzy, przeł. I. Kania, Aletheia, Warszawa 2014.

T. Nagel, What Is it Like to Be a Bat?, „The Philosophical Reviev” LXXXIII, 4 (October 1974), ss. 435–50.

F. Nietzsche, Jutrzenka. Myśli o przesądach moralnych, przeł. S. Wyrzykowski, Warszawa – Kraków, 1912.

Platon, Fajdros, [w:] Dialogi, XXV, przeł. W. Witwicki, VERUM, Warszawa 2007.

K. R. Popper, Wiedza Obiektywna. Ewolucyjna teoria epistemologiczna, przeł. A. Chmielewski, PWN, Warszawa 2002.

H. Putnam, Mózgi w naczyniu, [w:] Wiele twarzy realizmu i inne eseje, przeł. A. Grobler, PWN, Warszawa 2013.

B. Russell, Nasza wiedza o świecie zewnętrznym jako pole badań dla metody naukowej w filozofii, przeł. T. Baszniak, Aletheia, Warszawa 2000.

B. Russell, Problemy filozofii, przeł. W. Sady, PWN, Warszawa 2004.

E. Schrödinger, The Present Situation in Quantum Mechanics, przeł. J.D. Trimmer, [w:] J.A. Wheeler, W.H. Zurek (red.), Quantum Theory and Measurement, Princeton University Press, New Jersey 1983, ss. 152-167.

M. Tegmark, Nasz matematyczny Wszechświat. W poszukiwaniu prawdziwej natury rzeczywistości, przeł. B. Bieniok, E.L. Łokas, Prószyński i S-ka, Warszawa 2015.

L. Wittgenstein, Dociekania filozoficzne, przeł. B. Wolniewicz, PWN, Warszawa 2000.