Konie Platona

Platon (427 p.n.e. – 347 p.n.e.) porównał duszę ludzką do powozu zaprzęgniętego w dwa konie [1]. Jeden koń gna ku górze, ku szczytnym ideom. Reprezentuje on ludzkie dążenie do doskonałości. Drugi koń ciągnie ku ziemi, ku potrzebom fizycznym. Reprezentuje on biologiczny, zwierzęcy aspekt ludzkiego życia. Obydwa te kierunki są ważne. Bez samodoskonalenia, bez pracy nad sobą człowiek byłby tylko zwierzęciem. Jednak zaspokojenie podstawowych potrzeb biologicznych, takich jak zdobycie pożywienia, czy przedłużenie gatunku, jest warunkiem naszego istnienia. Ważne jest więc by pomiędzy tymi dążeniami zachowana była odpowiednia proporcja. Ową równowagę wedle Platona zapewnić może tylko rozum, który w metaforze powozu przyjmuje postać woźnicy, trzymającego w ryzach dwa narowiste konie.

To, czy siedzący na dwugłowym koniu na biegunach Sokrates zachowa równowagę,
czy też upadnie, zależy tylko i wyłącznie od niego… no i jeszcze trochę od grawitacji.

———
[1] Platon, Fajdros, [w:] Dialogi, XXV, przeł. W. Witwicki, Warszawa 2007, s. 35.

Zapisz

Zapisz

Zapisz